24 فوریه 2025- دیابت و چاقی به مسائل بهداشتی جدی در سراسر جهان تبدیل شده اند. آگونیست های گیرنده پپتید 1 شبه گلوکاگون(GLP-1) ، دسته ای از داروهایی که به طور گسترده در درمان دیابت نوع 2 (T2D) استفاده می شوند، به دلیل مکانیسم های دارویی منحصر به فرد خود، هم در کاهش سطح قند خون و هم در کمک به کاهش وزن اثربخشی قابل توجهی نشان داده اند. یک تیم تحقیقاتی از دانشکده بهداشت عمومی در دانشکده ی پزشکی LKS در دانشگاه هنگ کنگ (HKUMed)، تاثیر آگونیست گیرنده GLP-1 را در کاهش وزن از طریق مطالعات ژنتیکی ارزیابی کردند. آنها می خواستند بدانند که کاهش وزن ناشی از مصرف این داروها به دلیل کاهش توده عضلانی است یا توده ی چربی. این مطالعه ی ژنتیکی نشان داد که آگونیست های گیرنده GLP-1 با کاهش توده چربی بیشتر از توده عضلانی، وزن را کاهش می دهند. یافته های این تحقیق در Diabetes,Obesity and Metabolism منتشر شد.

پیشینه

آگونیست های گیرنده GLP-1 در درجه اول درمان های دارویی برای T2D و اخیراً چاقی هستند. آنها با تقلید از عملکرد هورمون GLP-1 که نقش مهمی در تحریک ترشح انسولین، مهار ترشح گلوکاگون و به تاخیر انداختن تخلیه ی معده برای سرکوب اشتها دارد، عمل می‌ کنند، در نتیجه هم سطح قند خون را تنظیم می‌ کنند و هم باعث کاهش وزن می ‌شوند. کاربرد آنها به عنوان یک مداخله دارویی برای کاهش وزن در سراسر جهان محبوبیت پیدا کرده است. با این حال، نگرانی ‌هایی در مورد کاهش وزن ناشی از استفاده از آگونیست ‌های گیرنده GLP-1 عمدتاً از طریق کاهش توده عضلانی وجود دارد، چرا که کاهش توده ی عضلانی می‌ تواند منجر به ضعف فیزیکی یا سارکوپنی گردد.

روش تحقیق و یافته ها

برای مطالعه ی چگونگی تأثیر آگونیست‌های گیرنده GLP-1 بر عضلات و چربی، این تیم تحقیقاتی از داده‌های ژنتیکی بیش از 800 هزار شرکت ‌کننده اروپایی از مطالعات مختلف ارتباط ژنومی (GWAS) استفاده کرد. آنها یک واریته ی ژنتیکی خاص (rs877446) مرتبط با شاخص توده ی بدنی(BMI) پایین را شناسایی کردند که اثر آگونیست های گیرنده GLP-1 را تقلید می کرد. آنها تأثیر این واریته را بر انواع مختلف توده بدون چربی، از جمله توده بدون چربی اپندیکولار، توده بدون چربی کل بدن، توده بدون چربی تنه، و همچنین معیارهای مختلف چربی بدن، مانند توده چربی کل بدن، توده چربی تنه، درصد چربی تنه، درصد چربی بدن، و نسبت دور کمر به باسن را بررسی کردند.

محققان دریافتند که داشتن واریته ی ژنتیکی تقلید کننده ی اثر آگونیست‌های گیرنده GLP-1 منجر به کاهش توده بدون چربی (توده بدون چربی کل بدن و توده بدون چربی تنه) و چربی بدن (توده چربی کل بدن، درصد چربی تنه و درصد چربی بدن) می ‌شود. به طور خاص، به ازای هر واحد کاهش در BMI، توده چربی کل بدن حدود 7.9 کیلوگرم کاهش می یابد، در حالی که توده عضلانی حدود 6.4 کیلوگرم کاهش می یابد. این نشان می ‌دهد که آگونیست ‌های گیرنده GLP-1 منجر به کاهش بیشتر چربی بدن نسبت به توده عضلانی می ‌شوند و در نتیجه درصد چربی کل بدن حدود 4.5 درصد کاهش می ‌یابد. این امر از اثربخشی آگونیست های گیرنده GLP-1 در کاهش چربی بیشتر نسبت به کاهش عضله، حمایت می کند.

اهمیت این تحقیق

این مطالعه بحث در مورد تأثیر آگونیست های گیرنده GLP-1 بر ترکیب بدن به عنوان یک داروی کنترل وزن را روشن کرد و نشان داد که چگونه یک رویکرد ژنتیکی می تواند درک ما را از نحوه عملکرد داروها افزایش دهد.

این مطالعه استفاده از ژنتیک را در درک اثرات دارو، به ویژه زمانی که شواهد تجربی بالینی مربوطه محدود است، برجسته می‌ کند. بینش ژنتیکی می تواند ما را برای تصمیم گیری آگاهانه در مورد درمان ها و تاثیر آنها بر سلامت راهنمایی کند.

دکتر رایان او یونگ شیو لون، استادیار دانشکده بهداشت عمومی HKUMed، گفت:«در دسترس بودن داده‌های ارتباط ژنتیکی انسانی در مقیاس بزرگ به ما این امکان را می‌ دهد که به ‌موقع و بطور مقرون ‌به ‌صرفه به بینش‌های ارزشمندی در مورد اثرات هدف دارو دست پیدا کنیم».

نویسنده ارشد این مطالعه دکتر دیپندر گیل، پژوهشگر بالینی در بخش اپیدمیولوژی و آمار زیستی در دانشکده بهداشت عمومی امپریال کالج لندن، اظهار داشت: این رویکرد می‌ تواند تا حد زیادی به مطالعات بالینی بیشتر کمک کند و نتایج بیماران را بهبود بخشد.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20250225/Genetic-study-demonstrates-fat-selective-weight-loss-with-GLP-1-agonist-use.aspx